KLM wycofuje B737, a Holandia musi przedwcześnie wymienić rządowy samolot

Państwowy boeing 737 BBJ (o znakach rejestracyjnych PH-GOV) kosztował około 89 mln euro i został dostarczony w 2019 r. jako następca wysłużonego fokkera 70. Maszyna miała pozostać w eksploatacji przez co najmniej dwie dekady, jednak holenderskie media informują, że Haga analizuje już zakup nowego samolotu dla najważniejszych osób w państwie.

Transformacja KLM

Kluczowym powodem jest decyzja KLM-u o całkowitym odejściu od eksploatacji boeingów B737 i zastąpieniu ich airbusami, przede wszystkim A321neo. Choć właścicielem PH-GOV jest państwo, za operacje lotnicze, zapewnienie załóg oraz obsługę techniczną odpowiada właśnie KLM. Gdy przewoźnik zakończy eksploatację boeingów 737, utrzymywanie pojedynczego rządowego egzemplarza stanie się logistycznie skomplikowane i znacznie droższe.

Nie jest to zresztą pierwsza sytuacja tego typu. Poprzedni samolot rządowy – fokker 70 – również został wycofany wcześniej, niż pierwotnie planowano, właśnie dlatego, że linie lotnicze KLM Cityhopper zakończyły eksploatację tego typu i przestały dysponować odpowiednim zapleczem technicznym. Wówczas wybór padł na boeinga 737 BBJ, ponieważ holenderski przewoźnik posiadał liczną flotę samolotów tego typu i rozwiniętą infrastrukturę serwisową dla tego modelu. Teraz historia zatacza więc koło – tym razem zmiana floty flagowego operatora lotniczego Niderlandów przemawia za zakupem samolotu od europejskiego koncernu.

Najbardziej prawdopodobnym następcą PH-GOV jest airbus ACJ320neo. Według szacunków zakup nowej maszyny w konfiguracji VIP może kosztować ponad 105 mln euro. Część wydatków mogłaby zostać zrekompensowana sprzedażą obecnego samolotu rządowego, którego wartość rynkowa jest szacowana nawet na około 65 mln euro. Wymiana samolotu będzie więc oznaczała dla holenderskiego budżetu dodatkowy wydatek liczony w dziesiątkach milionów euro.

Airbus ACJ320neo oferuje największą kabinę spośród samolotów VIP bazujących na wąskokadłubowych odrzutowcach pasażerskich. Większa przestrzeń pozwala na bardziej elastyczną aranżację wnętrza, obejmującą m.in. oddzielne strefy pracy, wypoczynku i spotkań, a także sypialnię oraz prywatną łazienkę. Producent podkreśla również niższe zużycie paliwa dzięki zastosowaniu silników nowej generacji i udoskonalonej aerodynamiki. Zasięg samolotu wynosi około 6750 mil morskich (12,5 tys. km), podczas gdy porównywalny boeing 737-700 BBJ może pokonać około 6000 mil morskich (11,1 tys. km). Dodatkowy zapas zasięgu umożliwia wykonywanie większej liczby rejsów międzykontynentalnych bez międzylądowania, zwiększając elastyczność planowania misji i ograniczając czas podróży najważniejszych osób w państwie.

Wymiar polityczno-operacyjny

Sprawa ma również wymiar symboliczny. Król Willem-Alexander od lat posiada licencję pilota zawodowego i okazjonalnie wykonuje loty dla KLM-u. Był także jednym z pilotów rządowego boeinga B737 BBJ. W marcu tego roku wykonał ostatni lot rządowym boeingiem, wracając z Wenecji do Amsterdamu po otwarciu holenderskiego pawilonu na Biennale. Następnie rozpoczął szkolenie na samoloty z rodziny A320neo, podobnie jak pozostali piloci holenderskich linii lotniczych obsługujący dotychczas wąskokadłubowe samoloty amerykańskiej produkcji.

Przypadek Holandii pokazuje więc, że decyzje dotyczące floty samolotów dla władz państwowych są coraz silniej uzależnione od strategii narodowych przewoźników. Nawet relatywnie nowy samolot może zostać wycofany znacznie wcześniej od zakładanego końca eksploatacji, jeśli zniknie zaplecze techniczne, wyszkolone załogi i ekonomiczne uzasadnienie do utrzymywania pojedynczego egzemplarza danego typu. W efekcie to nie wiek samolotu, lecz zmiany zachodzące w lotnictwie komercyjnym przesądzają dziś o cyklu życia państwowych maszyn VIP.